№ 41 из 171

Когда распределяли ум

Хьаькъал декъача хана

На ингушском
Цхьа хьакха хиннай хьаькъал декъача шийна хьаькъал эца яха араяьна. Из йодаш б1арга а ейна, фордала чкъаьра хьалъара а хьежа, аьннад: - Хьайна кхоаче, к1езига-дукха сона а далахь цигара хьаькъал. Яха д1аэттай хьакха хьаькъал декъача. Йоккха хиннай хьаькъал декъача арг1а. Хьакхийна дагадехад: “Лаьттан букъ сога а хилча, форд чкъаьрага а хилча, сона сенна деза из хьаькъал”. Кхы цига ха ца йоаккхаш, ц1енгахьа йолаеннай хьакха. Из юхайоаг1аш б1аргаейча, хаьттад чкъаро: - Дерий 1а, хьакха, сона хьаькъал? - Данзар, даьра. Лаьттан букъ сога а хилча, форд чкъаьрага а хилча, аьнна, дагадеха, вайна сенна деза хьаькъал, аьнна дагадеха, юхайийрза йоаг1а со, - жоп деннад хьакхо. - Из къамаьл 1а мел дувц дег1ах чакхъювла ц1и хьонеи кач тувса з1ак сонеи эшаргбац вайна, - аьнна, чкъаьра фордала бахаб.
Перевод на русский
Прослышав, что где-то наделяют живые существа умом, свинья отправилась в путь. Выглянувшая из моря рыба попросила и ей принести ума. Придя на место распределения ума, свинья увидела огромную очередь. “Если земная твердь принадлежит мне, а морские просторы принадлежат рыбе, зачем нам нужен этот ум”, - решила свинья и отправилась в обратный путь. Рыба спросила ее: - Ты принесла нам ума? - Нет, не принесла. Если земная твердь принадлежит мне, а морские просторы принадлежат тебе, зачем нам нужен ум? - Пока у тебя будут такие представления, всегда найдется огонь, который прожжет тебя, и найдется крючок, который подцепит меня, - укорила рыба и ушла в море.

Источник: И. А. Дахкильгов, «Хьехаме дувцарш» (Поучительные рассказы-притчи), 2000 г. ↗ оригинал

Есть вопросы по словам из этого рассказа? Задайте вопрос в Хаттараш →